Lịch sử hơn 60 năm khách sạn Caravelle Sài Gòn

1. Lịch sử hình thành và nguồn gốc tên gọi Caravelle

Vị trí xây dựng nên tòa khách sạn biểu tượng này trước đó vốn là nền đất cũ của quán Grand Cafe de la Terrasse. Đây là một trong những quán cà phê đầu tiên, có lịch sử lâu đời và nổi tiếng bậc nhất của mảnh đất Sài Gòn từ cuối thế kỷ XIX.

Khách sạn Caravelle được xây dựng dựa trên nguồn vốn cổ phần đóng góp của hãng Catinat Foncier, hãng hàng không quốc gia Pháp Air France và Giáo hội Công giáo Việt Nam. Ở thời điểm tiến hành xây dựng tòa nhà, hãng Air France vừa mua được một đoàn máy bay phản lực tối tân mang tên Caravelle do xưởng sản xuất Sud Aviation chế tạo. Do đó, phía đối tác Pháp đã đề nghị sử dụng chính cái tên “Caravelle” đầy kiêu hãnh này để đặt tên cho tòa kiến trúc.

2. Kiến trúc tân tiến và những tiện nghi xa xỉ bậc nhất

Vào thời điểm xuất hiện cuối thập niên 1950, khách sạn Caravelle hoàn toàn nổi bật và trở thành tòa nhà hiện đại, cao nhất Sài Gòn. Công trình tạo nên nét chấm phá độc đáo khi nằm ngay sát bên cạnh những kiến trúc cổ mang đậm phong cách Pháp như Opera House, Continental Palace hay xa hơn một chút là Tòa Đô Chánh và Nhà Thờ Đức Bà.

Giá phòng cho một đêm lưu trú tại đây lúc bấy giờ là $17. Tòa nhà được trang bị đầy đủ những tiện nghi xa xỉ nhất thời kỳ đó như hệ thống thang máy vận hành êm ái, máy lạnh, nước nóng trung tâm và điện thoại liên lạc riêng. Đặc biệt, tại khu vực lầu 8 của tòa nhà là không gian của quán Jerome sang trọng. Để đảm bảo an toàn tối đa cho các vị khách quý, toàn bộ hệ thống cửa kính của khách sạn đều được đặt hàng loại kính chống đạn chuyên dụng.

Cấu trúc phân tầng nguyên thủy của tòa nhà bao gồm:

• Tổng thể công trình: Gồm một cao ốc chính cao 9 tầng (10 tầng nếu tính cả sân thượng) và một tòa nhà phụ trợ kế bên cao 5 tầng (nơi chứa hệ thống máy móc, thiết bị kỹ thuật).
• Tầng trệt & Tầng hầm: Khu vực nhà hầm nằm bên dưới; tầng trệt là sảnh chờ đón khách của khách sạn và văn phòng thương mại của Air France.
• Tầng 2 đến tầng 6: Khu vực phòng nghỉ của khách sạn, mỗi tầng được chia làm 13 căn, tổng cộng toàn khối có 43 căn phòng cao cấp.
• Tầng 7: Trụ sở làm việc của Đại sứ quán Úc.
• Tầng 8 & Tầng 9: Không gian dành cho hệ thống nhà hàng ẩm thực và giải trí cao cấp.
• Tầng thượng (Tầng 10): Sân thượng lộng gió với tầm nhìn bao quát.

3. Trung tâm ngoại giao, báo chí quốc tế và biến động chính trị

Trong suốt những năm thuộc thập niên 1960, Caravelle Hotel là nơi đặt trụ sở ngoại giao của Đại sứ quán Úc, Đại sứ quán New Zealand, đồng thời là văn phòng đại diện của các hãng thông tấn, báo chí lớn trên thế giới như New York Times, NBC, ABC và CBS. Khách sạn nghiễm nhiên trở thành trung tâm báo chí nước ngoài, nơi tụ họp và săn tin của các ký giả quốc tế kỳ cựu nhờ lợi thế nằm ngay cạnh trụ sở Quốc Hội (giai đoạn 1967 – 1975 là Hạ Nghị Viện) – đầu não chính trị lúc bấy giờ. Đồng thời, từ khu vực sân thượng của Caravelle, các phóng viên có thể dễ dàng phóng tầm mắt nhìn bao quát toàn cảnh thành phố.

Ngay sau khi chính thức đi vào hoạt động, Caravelle còn trở thành địa điểm họp mặt lịch sử của một nhóm trí thức và chính khách tên tuổi thời Đệ Nhất Cộng hòa. Tại đây, họ đã cùng nhau soạn thảo bản thỉnh nguyện thư yêu cầu Tổng thống Ngô Đình Diệm thực hiện cải tổ chính trị nhằm mở rộng nền dân chủ. Văn kiện này sau khi công bố rộng rãi vào năm 1960 đã tạo nên tiếng vang và tác động mạnh mẽ đến chính trường miền Nam. Nhóm chính khách này về sau được lịch sử gọi chung với cái tên: Nhóm Caravelle.

4. Giai đoạn sau năm 1975 và hành trình phục hồi thương hiệu

Sau cột mốc năm 1975, khách sạn Caravelle được quốc hữu hóa, chuyển quyền quản lý cho Tổng công ty Du lịch Thành phố và đổi tên thành Khách sạn Độc Lập. Phải đến năm 1992, thông qua một hợp đồng liên doanh chiến lược với tập đoàn Chains International Hotels Management Singapore Pte. Ltd, khách sạn mới chính thức được chuyển giao cho Chains-Caravelle quản lý, từ đó thương hiệu gốc “Caravelle” chính thức được phục hồi.

Trong quá trình tiếp quản, ban quản lý mới từng đưa ra đề xuất đập bỏ hoàn toàn tòa nhà cũ để xây dựng một tổ hợp mới hiện đại hơn. Tuy nhiên, Giáo hội Công giáo Việt Nam – với tư cách là một cổ đông lớn mang tính nền móng từ ban đầu – đã kịch liệt phản đối phương án này. Giáo hội đã gửi kiến nghị lên chính quyền, xin được hoàn trả lại toàn bộ cơ sở này cho Giáo hội nếu công trình nguyên thủy bị phá hủy. Nhờ sự kiên định đó, kiến trúc lịch sử mang tính biểu tượng của Caravelle vẫn được gìn giữ vẹn nguyên cho đến ngày nay.